mandag 23. juni 2014

Kva er cøliaki?

Cøliaki er ein livslang autoimmun sjukdom som oppstår i tynntarmen. Når ein med cøliaki et glutenholdig mat øydelegges tarmtottane i slimhinna. Dette gjer at evnen til å suge opp nøringsstoff reduseras. Det vert regna med at 1-2% av den norske befolkningen har cøliaki. Tilstanden er livslang, men med glutenfritt kosthold vil dei fleste ikkje merke mykje til sjukdommen. Personar med ubehandla cøliaki har skada tarmtottar i tarmslimhinna. Skaden oppstår ved inntak av gluten.

Symptom:
Kan vera forskjellig frå person til person.

  • Periodevis/langvarig diarè 
  • kronisk forstoppelse samt luftansamlingar
  • følelse av oppblåsthet
  • kronisk jern- og vitamin mangel
  • vanntrivsel
  • påfallande trettheit
  • uforklarlige magesmerter
  • benskjørheit
  • Manglade vektøkninf(vekttap) og dårleg høgdevekst(hos barn)
  • emaljeskadar på permanente tenner. 
  • trettheit
Diagnostisering av cøliaki:
cøliaki er ein livslang tilstand og det kreves nøyaktig gjennomført kostbehandling. Dette krev sikker diagnose. Det får ein kun ved å ta vevsprøve(biopsi) frå tynntarmen. Det er då viktig at ein ikkje har spist glutenfri kost på forhånd. Gir symptom sterk mistanke om cøliaki, kan ein velge biopsi som første undersøkelse. Ofte vil ein heller peile seg inn på diagnosen ved hjelp av ein blodprøve, som kalles antitransglutaminase. Det er viktig å vete at denne ikkje fangar opp alle med cøliaki. Sjølv med negativ blodprøve kan det derfor vera påkrevet med biopsi for å vera sikker. Nav krev at diagnosen er stilt med biopsi dersom ein skal få grunnstønad. Fagrådet i NCF har utarbeida retningslinjer for diagnose, behandling og oppfølging. Desse kan vera lurt å skrive ut frå www.ncf.no og eventuelt ta med til lege. 




Ingen kommentarer:

Legg inn en kommentar

Takk for att du tok deg tid til å legge igjen ein kommentar! :-)